Author
Dr Ewelina Kamasz
Psychologist. Research interests include: cognitive psychology, social psychology, psychosexology, and mental health prevention and promotion in outreach activities.
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3192-3951
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
CC-BY-NC-ND 4.0 Deed
DOI: https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2025.37.07
SUMMARY:
Aim: The aim of this article was to analyze the phenomenon of violence and aggression among adolescents. This included identifying the most prevalent forms and locations of these behaviors, investigating their causes from the students' subjective perspective, and examining gender differences in the experience (victimization) and perpetration of violence.
Methods: The study employed a diagnostic survey method. The research sample consisted of 110 high school students (60 female, 50 male) aged 16-18. A survey questionnaire was used as the research tool, which included the standardized Mini-DIA scale by Österman and Björkqvist, as well as author-developed questions.
Results: The findings indicate that the most prevalent forms of violence are physical aggression (e.g., hitting, kicking: 38.3%) and psychological aggression (e.g., name-calling, ridicule: 31.7%), occurring most frequently in the classroom and the gymnasium. The primary causes, as perceived by the students, were the school atmosphere (46%) and a lack of support from teachers or peers (29%). Statistical analysis revealed that girls were significantly more often victims of verbal and indirect aggression, whereas boys were more frequently the perpetrators of physical aggression.
Conclusion: The phenomenon of violence and aggression is widespread within the surveyed school (observed by 89% of respondents). Its prevalence in theoretically supervised settings, such as the classroom, suggests the problem is systemic in nature—linked to school culture and the erosion of teacher authority—rather than merely a result of individual misconduct. Clear, gender-specific patterns of victimization and perpetration exist, which highlights the need for implementing integrated and tailored prevention programs that enhance teacher competencies and promote prosocial attitudes among the entire school community, including bystanders.
Originality: The originality of this study lies in its empirical approach, which links specific forms of peer violence with their locations of occurrence within the school environment. The research provides unique data on the perceived causes of this phenomenon from the students' perspective and includes a statistical analysis of gender differences, thereby serving as a basis for further, in-depth studies on the dynamics of aggression in Polish schools.
Keywords: aggression, violence, adolescents, school, gender, prevention, peer violence.
STRESZCZENIE:
Cel: Celem artykułu była analiza zjawiska przemocy i agresji wśród adolescentów, w tym identyfikacja najczęstszych form i miejsc występowania tych zjawisk, zbadanie ich przyczyn w subiektywnej ocenie uczniów oraz określenie różnic międzypłciowych w doświadczaniu i stosowaniu przemocy.
Metody: W badaniu o charakterze sondażu diagnostycznego wzięło udział 110 uczniów liceum ogólnokształcącego (60 dziewcząt, 50 chłopców) w wieku 16-18 lat. Zastosowano kwestionariusz ankiety, który zawierał standaryzowane narzędzie Mini-DIA autorstwa Österman i Björkqvist oraz pytania autorskie.
Wyniki: Stwierdzono, że najczęstszymi formami przemocy są agresja fizyczna (uderzanie, kopanie: 38,3%) i psychiczna (przezywanie, ośmieszanie: 31,7%), które najczęściej mają miejsce na sali lekcyjnej i gimnastycznej. Za główne przyczyny uczniowie uznali atmosferę w szkole (46%) i brak pomocy ze strony nauczycieli lub kolegów (29%). Analiza statystyczna wykazała, że dziewczęta istotnie częściej są ofiarami agresji werbalnej i pośredniej, natomiast chłopcy częściej dopuszczają się agresji fizycznej.
Wnioski: Zjawisko przemocy i agresji jest szeroko rozpowszechnione w badanej szkole (89% obserwacji). Jego występowanie w miejscach teoretycznie nadzorowanych (sala lekcyjna) sugeruje, że problem ma charakter systemowy, związany z kulturą szkoły i erozją autorytetu, a nie jest jedynie wynikiem indywidualnych zachowań. Istnieją wyraźne, uwarunkowane płciowo wzorce wiktymizacji i sprawstwa, co implikuje konieczność wdrażania zintegrowanych i zindywidualizowanych programów profilaktycznych, które wzmacniają kompetencje nauczycieli i promują postawy prospołeczne wśród całej społeczności szkolnej, w tym świadków przemocy.
Oryginalność: Oryginalność badania polega na empirycznym powiązaniu konkretnych form przemocy rówieśniczej z miejscami ich występowania w przestrzeni szkolnej. Praca dostarcza unikalnych danych na temat subiektywnych przyczyn zjawiska z perspektywy uczniów oraz przedstawia analizę statystyczną różnic międzypłciowych, co stanowi przyczynek do dalszych, pogłębionych badań nad dynamiką agresji w polskich szkołach.
Słowa kluczowe: agresja, przemoc, młodzież, szkoła, płeć, profilaktyka, przemoc rówieśnicza.
DOWNLOAD FULL ARTICLE:
