Można patrzeć i nie widzieć, można mieć usta otwarte i nie mówić, można mieć głowę i nie myśleć, można mieć duszę i się nie zbawić, można… I tak niemal w nieskończoność możemy wymienić zależności, które albo zafunkcjonują, albo nie. Przywołując usta czy oczy mamy na uwadze przede wszystkim nasze zmysły, które odgrywają wielką, istotną rolę w życiu każdego człowieka. Nie zawsze jednak człowiek należycie je wykorzystuje. Bywa też, że mimo dobrej woli, nie zawsze jesteśmy w stanie je właściwie wykorzystać bądź sami nie doceniamy ich roli. Ogólnopolska Konferencja Naukowa zorganizowana przez Katedrę Pedagogiki Katolickiej KUL w Stalowej Woli w dniu 19 kwietnia 2016 roku na temat: „Otwarte usta: wolność słowa i człowieka”, stała się okazją do zgłębienia refleksji na ten temat. Ponad 80 prelegentów zarówno w sesji plenarnej jak i w sekcjach tematycznych podjęło swoistą dyskusję na jakże ważny temat ukazywany w różnych aspektach. Ta wielka uczta myśli, refleksji, dyskusji poprowadziła uczestników spotkania do wielu odkrywczych wniosków i ukazała potrzebę pochylania się nad kwestiami wolności słowa i człowieka. Młodzi adepci stanęli z pasją do tematu przygotowując na wysokim poziomie merytorycznym tematy, które stanowiły kompendium wiedzy na wyznaczony temat. (Fotogaleria z konferencji poniżej tekstu).

Wolność myśli zakłada prawo bytu myślącego do wolnego posługiwania się przymiotem, jakim jest umiejętność myślenia: jakiegokolwiek i o czymkolwiek. Wolność ta ma charakter absolutny i bezwarunkowy, ponieważ dotyczy kwestii wewnętrznych, w które wgląd jest bardzo ograniczony, raczej niemożliwy. Wolność wypowiedzi współcześnie stoi przed nowy wyzwaniami. Ma to odniesienie choćby do wolności wypowiedzi w Internecie, czy twórczości naukowej. Wolność wypowiedzi w Internecie związana jest z coraz szybszym i łatwiejszym dostępem do informacji w rozwijającym się społeczeństwie, jak również ograniczonymi możliwościami kontrolowania przekazu w sieci. Wydaje się, że mniejsze są problemy z określeniem granic wolność słowa w mediach, czy w debacie publicznej, ponieważ od dawna wskazuje się na konieczność zagwarantowania stosunkowo szerokiego marginesu swobody przy wyrażaniu opinii, czy przekazywaniu informacji. Jest to szczególnie istotne, ponieważ wiąże się z zagwarantowaniem społeczeństwu dostępu do informacji.

Nie można pominąć wolności akademickiej. Wolność ta to manifestowanie często kontrowersyjnych czy „niewygodnych” poglądów na sprawy naukowe. Wyzwania dla wolności słowa w nauce dzisiaj wiążą się np. z biotechnologią, tj. rozwojem naukowym w kierunkach wyjątkowo trudnych, wiążących się z różnymi światopoglądami, etyką, moralnością, czy religią. Duże problemy stwarza także określenie granic wolności słowa w kontekście twórczości artystycznej. Warto dodać, że nie ma jednolitego stanowiska, jak traktować wolność wypowiedzi artystycznej. Wolność słowa jest jedną z najcenniejszych wartości społeczeństw demokratycznych. Wielu z nas trudno wyobrazić sobie życie w świecie, gdzie nie jest ona szanowana. Jednocześnie jednak pewne jej ograniczenia okazują się pożądane lub wręcz konieczne. Wprawdzie wolność słowa jest jednym z podstawowych praw człowieka, bywa jednak różnie interpretowana. Inaczej należy traktować wolność słowa w sferze prywatnej, inaczej zaś w sferze życia publicznego. W tej ostatniej zakres wolności słowa musi być szerszy, a osoby uczestniczące w życiu publicznym muszą liczyć się z krytyką, gdyż świadomie i w sposób nieunikniony wystawiają swe słowa i działania na reakcje społeczeństwa. Krytyka jako wkład w formę debaty publicznej, a zarazem kontrola osób sprawujących stanowiska publiczne jest niezbędna w demokratycznym państwie prawa.

Fotogaleria z konferencji

Amicus