Na temat wolności napisano i powiedziano już bardzo wiele. Niemal każdego dnia powstają nowe dzieła, podejmujące kwestię wolności w szerokim tego słowa znaczeniu. Jeszcze w większym stopniu doświadczono owej wolności lub jej braku w różnym aspekcie w historii całej ludzkości. Jest prastara zasada poparta życiowym doświadczeniem mówiąca, że przekraczanie granic wolności prowadzi zazwyczaj do zniewolenia. Stąd potrzeba każdemu z nas zdrowego rozsądku, mądrości, odpowiedzialności, świadomej konsekwencji, pozytywnych sformułowań – a to wszystko po to, aby zachować wolność jaka została nam dana i zadana. Bowiem zazwyczaj wolność człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiego człowieka. Stąd też, aby nie pozbawić się prawdziwej wolności, należy rozpoznawać i słuchać głosu swego wnętrza. Ale wraz z wolnością łączy się prawo, które rodzi konkretne obowiązki. Wśród wielu praw winniśmy pamiętać, że istnieje naczelne prawo do posiadania praw. Innym kwestią pozostaje definicja prawa. Jak wiemy zarówno definicja wolności i prawa może być negatywna lub pozytywna. Tego rodzaju kwestie miedzy innymi zostały podjęte podczas dzisiejszej Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej jaka miała miejsce w dniu 25 kwietnia 2017 roku (wtorek) w Stalowej Woli. Jej tytuł „Wolność gwarantem praw człowieka” pozwolił na szeroką refleksję jaką przeprowadzili uczestnicy konferencji zarówno w ramach sesji plenarnej jak i pracy w poszczególnych sekcjach. (Fotogaleria z konferencji poniżej tekstu).
To szerokie spektrum ujęć zagadnienia wolności spowodowało powstanie centrum uwagi prowadzącej do zadumy nad wolnością fizyczną pedagogiczną ekonomiczną duchową, religijną socjologiczną, filozoficzną, ekumeniczną, humanistyczną. Poszczególni prelegenci z ogromnym zapałem i wyczuciem ukazywali w swoim aspekcie rzeczywistość wolności lub a obu aspektach: pozytywnym i negatywnym. Trudno przy tak licznym gremium prelegentów stać się uczestnikiem wszystkich wystąpień. Pociesza jedynie fakt, że planowana monografia mająca się ukazać na ten temat, będzie spełnieniem oczekiwań pozyskania dobrej lektury jakże wciąż aktualnej i mającej istotne znaczenie dla każdego człowieka. Nie bez powodu ks. J. Tischner w swoich rozważaniach mówił: „Strasznie trudno będzie Panu Bogu zbawić człowieka, który nie jest wolny i nie jest rozumny. Ten człowiek wciąż jeszcze nie jest sobą. Więc co tu można zbawiać - skórę i kości?”. Z kolei Jan Paweł II przypominał nam: „Wolności nie można tylko posiadać, nie można jej zużywać. Trzeba ją stale zdobywać i tworzyć przez prawdę”. Szczególnie w religii, aby być posłusznym, trzeba najpierw być wolnym. Szkoda tylko, że dla jednych wolność polega na uświadomieniu sobie konieczności, a dla innych wolność polega na uświadomieniu sobie bezkarności.
Nie jest wolny człowiek, który nie potrafi przyznać się do winy. Nie jest wolny naród, który nie potrafi wysłuchać wyznania win i uczynić takiego wyznania. Nic tak nie krępuje wolności, jak wina nienazwana i niewyznana. Gdy człowiek tak bardzo wydobędzie się z siebie, że ma już odwagę być poczytanym za nic, dopiero wtedy jest wolność, wspaniałość i zwycięstwo - najtrudniejsze, bo nad samym sobą. Zniewolenie, które dziś często określane jest mianem wolności, prowadzi do ogromnej samotności. Bo być zniewolonym znaczy zawsze: być samotnym. Wyzwolenie człowieka zaczyna się od wewnątrz. Nie mogłoby się jednak zacząć, gdyby człowiek nie spotkał obok siebie wolności innego i gdyby się nią nie zachłysnął. Trzeba nam prosić Dawcę Darów mnogich o nieustanny i dobrze pojęty dar wolności. Ci, co sądzą, że Bóg nie daje niczego za nic, nie znają Go. Ci, którzy mniemają, iż daje On wszystko za nic, wcale nie znają Go lepiej ani też samych siebie. Dary Boga mają swój początek i koniec, a pośrodku są nasze niezwykle skromne dary i w gruncie rzeczy też do Niego należące. Wolność jest wyjątkowo wzniosłym i szeroko rozumianym ideałem. Możemy przecież mówić o wolności osobistej, praktyk religijnych, czy też wolności pisania głupot na portalach społecznościowych. Współcześnie postrzegamy ją jako coś zupełnie naturalnego i stale rozszerzamy jej granice. Wolność nie zawsze jednak przychodziła łatwo. Na przestrzeni wieków wielu ludzi przelewało krew i oddawało życie w jej obronie. Czy wolność warta jest najwyższych poświęceń?
Amicus