Od kilku lat Katedra Pedagogiki Katolickiej wraz Interdyscyplinarnym Kołem Naukowym „Nowoczesne Kształcenie” Studentów KUL w Stalowej Woli, podejmuje różnoraką współpracę z wieloma podmiotami na Węgrzech. Jest to współpraca dotycząca edukacji akademickiej, poznawania wzajemnej historii i kultury obu Narodów, czy innych dziedzin życia. W dniu 23 marca 2015 roku o godz. 18:00 w Stalowej Woli, przy ul. Ofiar Katynia 6, sala 09, odbędzie się seminarium naukowe polsko-węgierskie na temat: "János Esterházy - węgiersko-polski męczennik", w którym udział wezmą m.in. dr Imre Molnar - wieloletni Radca Ambasady Węgierskiej w Polsce a obecnie pracownik Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Budapeszcie, historyk oraz z Pan István Zombori - redaktor Zespołu Encyklopedii Historii Kościoła Węgierskiego. Seminarium połączone będzie z promocją książki wydanej na temat Jánosa Esterházego jako Wielkiego Bohatera obu Narodów, który zginął w więzieniu na Mirowie w 1957 roku. Warto pamiętać, że János Esterházy urodził się w rodzinie ziemiańskiej: ojciec należał do arystokratycznego rodu Esterházych wywodzącego się z Siedmiogrodu, matka Elżbieta (Elisabeth) Tarnowska była Polką. Tą drogą chcemy serdecznie zaprosić Wszystkich Studentów i Wszystkie Osoby zainteresowane na to niecodzienne seminarium międzynarodowe. Uczestnicy seminarium mogą otrzymać stosowne zaświadczenie potwierdzające w nim udział.

Godnym przypomnienia jest, że János Esterházy kształcił się w gimnazjum oraz wyższej uczelni handlowej w Budapeszcie. Po zakończeniu nauki osiadł na gospodarstwie rodzinnym we wschodniej Słowacji. W 1931 stanął na czele Ligi Węgrów w Czechosłowacji. W wyborach parlamentarnych w 1935 roku uzyskał mandat posła do Zgromadzenia Narodowego Republiki Czechosłowackiej z okręgu Koszyce. W parlamencie bronił praw kulturalnych, gospodarczych i językowych zamieszkałej na Słowacji mniejszości węgierskiej. Opowiadał się za projektem autonomii Słowacji w ramach państwa czecho-słowackiego lansowanym przez ks. Hlinkę. W 1936 został wybrany przewodniczącym Państwowego Zjednoczenia Węgrów. W listopadzie 1938 jako poseł uroczyście witał wojska węgierskie wkraczające pod wodzą Miklosa Hothego do Koszyc. Kontynuował prace posła w parlamencie słowackim, gdzie był jedynym przedstawicielem mniejszości węgierskiej. Z zadowoleniem przyjął powstanie niezależnego państwa słowackiego w 1939 roku. Podczas II wojny światowej pomagał Czechom, Słowakom i Żydom w ucieczce i przedostawaniu się na Węgry. Od 1939 roku pomagał również Polakom, organizując po klęsce wrześniowej przerzut polskich żołnierzy na Węgry. Osobiście przewiózł do Budapesztu gen. Kazimierza Sosnkowskiego. W 1944 roku protestował przeciwko okupacji państwa węgierskiego przez wojska niemieckie.

Po opanowaniu Bratysławy przez wojska sowieckie został aresztowany, jednak po 12 dniach go wypuszczono. Na polecenie Husaka został aresztowany przez NKWD i wywieziony na Łubiankę. Kolejne miesiące spędził na Syberii (w międzyczasie Słowacki Trybunał Narodowy w Bratysławie skazał go na karę śmierci), jednak w 1949 powrócił do kraju. Wyrok śmierci mu darowano, choć do końca życia pozostał w więzieniu (ostatnim miejscem pobytu była miejscowość Mirov). W 1924 poślubił hrabiankę Lívię Serényi, z którą miał dzieci Janosa i Alicję. Córka Alice Esterházy-Malfatti prowadzi obecnie walkę o rehabilitację ojca. W marcu 2009 za niesienie pomocy polskim uchodźcom w czasie II wojny światowej został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Jeszcze raz gorąco Wszystkich zapraszamy na seminarium naukowe, gdzie jego uczestnicy będą mogli otrzymać stosowne zaświadczenie potwierdzające udział w nim.

Amicus