Czy Kościół powinien się bać pentekostalizacji? Czy wiara katolicka jest dziś jeszcze wiarą rozumną, czy też staje się tylko przeżyciem emocjonalnym? Pojawiają się ostrzeżenia przed zagrożeniem określanym jako pentekostalizacja. Słowem „pentekostalizacja” opisuje się dzisiaj dwa procesy: szybki wzrost liczebny różnego rodzaju nowych wspólnot stricte zielonoświątkowych oraz zjawisko stopniowego przekształcania tradycyjnych Kościołów chrześcijańskich i związków wyznaniowych w bliżej nieokreśloną formę chrześcijaństwa charyzmatycznego w wymiarze globalnym. Obecnie w Polsce nie jest odchodzenie katolików i wstępowanie do nowych wspólnot, ale przyjmowanie nowych treści płynących szczególnie z Azji, Afryki, Ameryki Południowej. Niekiedy jest to szkodliwe i może osłabiać naszą wiarę katolicką. To, co dzieje się obecnie w życiu Kościoła, ów potężny ruch charyzmatyczny, pozwala przeczuwać, co się dopiero będzie dokonywało. Coraz częściej słychać głosy o tym, że pentekostalizacja, określana również jako „ucharyzmatycznienie” lub „uzielonoświątkowienie”, niesie zagrożenia nie tylko dla Kościoła katolickiego, ale dla całego chrześcijaństwa. Dyskusja wokół tej kwestii toczy się od lat. Jako miejsca, w których negatywne skutki wspomnianego zjawiska są bardzo widoczne.

Margit Eckholt, niemiecka teolog z Uniwersytetu w Osnabrück, zauważyła, że dla Kościoła katolickiego fenomen pentekostalizmu stanowi nie tylko wyzwanie o charakterze zewnętrznym. Jest także poważnym zagrożeniem wewnątrzkościelnym, ponieważ nurt zielonoświątkowy zaczyna od środka dogłębnie zmieniać współczesne oblicze katolicyzmu. Problem dotyczy również Kościoła katolickiego w Polsce.Przenikanie idei pentekostalnych do religijności katolickiej dotyczy dzisiaj wielu sfer życia kościelnego w naszym kraju: seminariów duchownych, zakonów męskich i żeńskich, duszpasterstwa akademickiego, nauczania religii w szkole, ruchu oazowego oraz innych ruchów religijnych i wspólnot modlitewnych, Szkół Nowej Ewangelizacji, duszpasterstwa parafialnego itp. Specyficzny dla pentekostalizacji w Polsce jest także antyintelektualizm, który ujawnił się m.in. w praktykowaniu tzw. spowiedzi furtkowej czy stosowaniu obrzędów, jakie należałoby uznać za magiczne, przez niektórych duchownych.

Tematem pentekostalizacji zainteresowali się również polscy biskupi. Według bp. Czai pentekostalizacja to zjawisko, które ma już miejsce w naszym Kościele, a stanowi zagrożenie dla jego tożsamości i jedności oraz rozwoju duchowego poszczególnych wiernych, nie wyłączając duchownych. Pentekostalizacja rodzi również konsekwencje w funkcjonowaniu Kościoła katolickiego na co dzień. Biskup Czaja wymienił w tym kontekście zalew objawień prywatnych, które się nadmiernie wartościuje (m.in. Anioła Stróża Polski), magię wiary w cudowną przemianę rzeczywistości ziemskiej, połączoną z odnową mesjanizmu polskiego, dziwne praktyki w sferze obrzędowości religijnej, czerpanie z demonologii afrykańskiej, zwłaszcza w niektórych środowiskach egzorcystów, sprowadzanie chrześcijaństwa do poziomu terapii. Łączy się to ze szczególnie niepokojącym, częstym lekceważeniem nauczania Magisterium Kościoła i przepisów liturgicznych

Kongregacja Nauki Wiary opublikowała w ubiegłym roku list „Iuvenescit Ecclesia”, w którym przedstawiła m.in. kryteria rozeznawania darów charyzmatycznych w Kościele i „form prawnych uznawania nowych form eklezjalnych” z nimi związanych. Przypomniała w nim, w jaki sposób do kwestii charyzmatów podchodzili św. Piotr i św. Paweł. Ich postawa polegała przede wszystkim na życzliwym przyjęciu. Byli przekonani o boskim pochodzeniu charyzmatów. Nie traktują ich jednak jako darów, które upoważniałyby do uchylenia się od posłuszeństwa wobec hierarchii kościelnej bądź też dawały prawo do samodzielnego posługiwania. Święty Paweł był świadom kłopotów, jakie może wywoływać nieuporządkowane korzystanie z charyzmatów we wspólnocie chrześcijańskiej, dlatego wykorzystywał swoją władzę, by ustalić precyzyjne zasady korzystania z charyzmatów w Kościele.

Amicus