Sobotni poranek. Dziś 20 lipca br. Od granicy niemieckiej dzieli nas zaledwie kilka kilometrów. Zanim słońce powędrowało na wysokie błękity nieba czas nam było ruszać w drogę. A droga prowadziła do miejsca, gdzie przed laty – był to wówczas rok 1978 – znalazłem się na terenie parafii Bautzen (Budysin) – obecnie katedra. Od kilku miesięcy nosiłem pragnienie w sercu by stanąć nad grobem wielkiego, wspaniałego, oddanego Bogu i ludziom kapłana – śp. ks. Stanisława Nawki SJ – ówczesnego proboszcza parafii serbołużyckiej w Bautzen. Dziś w podróży towarzyszy mi ks. Piotr Kruczek pracujący w jednej z parafii w Bolesławcu. Razem ruszamy w drogę. Do pokonania mamy ponad 100 km. Czy odnajdziemy miejsce spoczynku tego, który przed laty stanął na drodze mojego życia i powołania do kapłaństwa? Czas pokaże. Przekraczamy granicę polsko-niemiecką. Z każdą minutą coraz bliżej celu. Z dala na widnokręgu widzimy coraz wyraźniej wieżę kościoła przy którym zawiązała się niegdyś piękna i wieczna przyjaźń. Przekraczamy granice miasta Bautzen i kierujemy się w stronę centrum. Wciąż przed nami na horyzoncie smukła wieża gotyckiego kościoła katedralnego. Podjeżdżamy pod sam kościół. Zanim odnajdziemy księdza proboszcza wpierw wchodzimy do wewnątrz świątyni. Spotykamy przy wejściu kobietę, która pełni funkcję zakrystianki. Konwersacja z nią doprowadza do ważnych ustaleń dotyczących, z kim należy się skontaktować w sprawie pozyskania informacji na temat grobu śp. ks. Stanisława.

Jak się okazuje, tuż obok katedry, gdzie dziś służy ona zarówno katolikom jak i ewangelikom, mieszka ksiądz Przemek Kostorz – proboszcz katedry (serbołużyczan). Podejmując kilka prób telefonicznych doszło do rozmowy z nim, a następnie spotkania w kancelarii parafialnej. Tu wszystko okazało się już jasne. To, czego oczekiwaliśmy – otrzymaliśmy. Okazało się, że ks. Nawka zmarł 13 maja 1992 roku i jest pochowany na cmentarzu katolickim w miejscowości Radibor. Z ust naszego kapłana otrzymujemy wiele interesujących epizodów z życia ks. Stanisława, którego nasz rozmówca miał okazję poznać osobiście. (Na foto grób ks. Stanisława Nawki SJ). Po rozmowie udajemy się do wskazanej miejscowości oddalonej kilkanaście kilometrów od Bautzen. Jadąc dość szybko z dala zauważyliśmy także i tu wieżę pięknego, zadbanego kościoła. Stawiamy samochód obok niego i udajemy się na cmentarz oddalony zaledwie kilkadziesiąt metrów od kościoła. Na cmentarzu niewielka kaplica, a tuż przy wejściu do niej grób śp. ks. Stanisława Nawki, który przeżył 81 lat. Miał dziesięcioro rodzeństwa. Jeden z jego braci był lekarzem i zmarł przed paru laty w wieku 102 lat. Zapisał się także złotymi zgłoskami.

Grób ks. Stanisława daje się zauważyć z daleka. Pomnik zwieńczony krzyżem. Co ciekawe, że tylko groby kapłanów mają takowe zwieńczenia. Na zdjęciu poniżej zamieszczonym można to zauważyć. Kolejną niespotykaną rzeczą jest, że na grobach nie ma żadnych sztucznych kwiatów. Wszystkie groby zadbane, a na nich zasadzone piękne żywe kwiaty. Cmentarz ten jest autentycznym świadectwem nie tylko ludzkiej pamięci, ale potwierdzeniem szacunku wobec zmarłych, a przede wszystkim wyrazem żywej i głębokiej wiary parafian. Zdecydowana większość spoczywających na tym cmentarzu to łużyczanie. Do dziś parafię tę w zdecydowanej większości tworzą Serbołużyczanie.

Powracam jednak do osoby śp. ks. Stanisława. Może ktoś zapyta: skąd taka moja z nim więź, skąd taka wielka potrzeba nawiedzenia jego grobu? Oczywiście nie sposób w kilku słowach przedstawić całą sytuację i argumentację. Otóż w lipcu 1978 roku znalazłem się jako alumn II roku studiów WSD w Przemyślu właśnie tu - w Bautzen. Gdy w godzinach popołudniowych przyjechałem na dworzec PKP, po wyjściu z pociągu rozglądałem się za wieżą kościelną jako punktem wstępnym do rozpoczęcia mojego pobytu. Dochodziła godzina 18:00. Gdy znalazłem się w świątyni (obecnej katedrze) rozpoczynała się wówczas Msza święta, której przewodniczył ks. Stanisław. Po zakończeniu Mszy św. będąc już na zewnątrz kościoła zostałem poproszony przez niego i zaczęła się długa rozmowa. Po chwili znalazłem się na plebanii, gdzie był obecny także jego brat (lekarz). Ta spontaniczna rozmowa sprawiła, że mój pobyt potrwał kilka dni przy tym zwiedzając i odwiedzając nie tylko w Bautzen świątynie, Siostry Klaryski, rodzinę ks. Stanisława, ale wiele miejsc godnych uwagi. Nie ukrywam, że to wtedy także otrzymałem od ks. Stanisława słowa zachęty, zaproszenia bym swoje rozpoczęte studia seminaryjne kontynuował w Bautzen. Z tej zachęty – jak się okazało – nie skorzystałem. Natomiast przez wiele lat trwał kontakt przyjacielski nie tylko z nim, ale całą jego rodziną. Spotkałem go także na warszawskiej pieszej pielgrzymce do Częstochowy. Ks. Stanisław reprezentował przez szereg lat wiernych a przede wszystkim duchownych łużyczan wobec Stolicy Apostolskiej bezpośrednio bądź za pośrednictwem ówczesnego kard. Stefana Wyszyńskiego – Prymasa Polski. Jego troska o Kościół stała się świadectwem dla wielu ówczesnych i współczesnych kapłanów i wiernych świeckich.

Ks. Stanisław zapisał się w mojej księdze jako gorliwy duszpasterz, człowiek wielkiego formatu. Jego służba Bogu i ludziom do dziś jest przywoływana jako wzór człowieka o wielu charyzmatach. Podobne opinie pozostały i żyją wśród wiernych o jego rodzinie, rodzeństwie, a szczególnie bracie – lekarzu, który z niemniejszym poświęceniem i oddaniem służył chorym i będącym w potrzebie. Oto powód mojej wizyty i modlitwy na grobie śp. Stanisława Nawki. Nie mogłem tu nie przybyć, by choćby w symboliczny sposób Mu zadośćuczynić. Życzę każdemu Czytelnikowi spotkania na swojej drodze życia takiego formatu ludzi. A może ktoś z Państwa zechce podążyć drogami do Radibor, do grobu śp. ks. Stanisława Nawki SJ, by stanąć nad jego grobem i podziękować mu za to niezmordowane świadectwo wiary i poświęcenia dla dobra Kościoła, w którym to dobru i my partycypujemy.

Poniżej widok cmentarza parafialnego w w Radibor

Amicus