Zemsta od wieków fascynuje pisarzy i filozofów. To motyw przewodni wielu dzieł literackich. Najsłynniejszym polskim przykładem jest komedia Zemsta Aleksandra Fredry, w której konflikt o mur graniczny między Cześnikiem a Rejentem jest pretekstem do licznych intryg i humorystycznych sytuacji. Jakoś mocno zagościła wśród ludzi, której trudno się jej pozbyć. Często króluje w naszych umysłach, sercach, eliminując najpiękniejsze i najszlachetniejsze wartości. Nie ma groźniejszego przeciwnika niż ten, który pała żądzą zemsty, a ta nigdy nie przynosi takiej satysfakcji, na jaką liczymy. Pałających zemstą spotykamy dość często. Króluje ona w wielu relacjach nie dając spokoju, a wręcz wyniszczając wszystkie strony. Zemsta nigdy nie przynosi spokoju, jaki się pragnie dzięki niej zyskać. Nie ma lepszej zemsty, niż pozbawić kogoś znaczenia, uczynić go nicością. Operowanie zemstą jest jak prowadzenie negocjacji ze żmiją. Nigdy nie będziesz mieć pewności, czy ona dobrze zrozumiała, kogo ma ukąsić. Jeśli kiedykolwiek chcielibyśmy zastosować zemstę, wpierw wykopmy dwa groby, jeden dla siebie, drugi dla tego wobec kogo mamy zastosować zemstę. Zapominamy często o pewnej zasadzie, że zemsta sama na siebie ściąga porażkę. Tak więc skutek zemsty może stać się twoim udziałem. Nie daj Bóg, abyś kiedykolwiek zemstę nazywał sprawiedliwością. Nic bardziej głupiego i zgubnego. I nie wierz tym, którzy mówią, że zemsta jest słodka i masz do niej prawo, gdy ktoś Cię skrzywdzi. Masz prawo się bronić, ale nienawiść wyzwala zbyt dużą energię. Złą energię. Nigdy nie wiadomo, w jakim kierunku pomknie i w kogo uderzy. Może w ciebie?

Rozumiem, że możesz czuć silny gniew, zranienie lub poczucie niesprawiedliwości, jednak nie radzę ci, abyś planował zemstę  lub takich działań, które wymierzone są przeciwko innym osobom. Właściwą i skuteczną bronią na zemstę jest przede wszystkim przebaczenie. Wyzbycie się urazy, które nie oznacza akceptacji złego czynu, nie oznacza wymazanie z pamięci, ale uwalnia od emocjonalnego ciężaru. Postawienie jasnych granic i obrona swoich praw bez uciekania się do agresji czy rewanżu, to droga dająca wiele pokoju i spokoju. Ponadto uświadomienie sobie, że zemsta nie przywraca dawnego porządku i nie przynosi długotrwałej ulgi, na nic się zda stosowanie zemsty. Raczej przekierowanie energii z niszczycielskich myśli o odwecie na własne cele i samorozwój, to właściwe rozwiązanie. Z głupota się nie walczy, lecz głupotę się lekceważy. Ona sama na zakręcie się wyłoży. Wobec człowieka stosującego zemstę należy przede wszystkim zachować bezpieczny dystans emocjonalny i fizyczny. Mądrość nakazuje, aby w sytuacji stosowania zemsty wobec nas, nie reagować na wszelkie prowokacje. Pozostać wolnym człowiekiem. Warto zdobyć się na fantazję i swoje emocje okazać w formie szczypty humoru. To dla mściciela będzie ogromny ból.

Wszyscy zapewne spotkaliśmy, a może nawet byliśmy blisko z mściwą osobą. Zwykle mściwi ludzie co do joty stosują się do starego prawa: „oko za oko, ząb za ząb”. Niektórzy serwują swoją zemstę na zimno, innym się bardziej spieszy i szukają sposobu, aby natychmiast pomścić swój gniew i poczuć ulgę. Oszustwo, zdrada i atak fizyczny lub moralny, to tylko niektóre z powodów, dla których ktoś może czuć mściwość. Często mściwość rodzi się z zazdrości. Wszyscy doskonale rozumiemy ideę chęci skrzywdzenia tych, którzy nas skrzywdzili. Jednak tym, co powstrzymuje nas przed tego typu zachowaniem, to przede wszystkim nasze człowieczeństwo, to zasady etyczne, to wychowanie religijne w duchu przebaczenia. Bez tych wymiarów bylibyśmy tylko zwierzętami w asfaltowej dżungli. W naszym codziennym życiu zachowania oparte na zemście nie zawsze są zrozumiałe i mogą nawet wywoływać strach. Istnieje psychologiczna cecha, która odróżnia ludzi mściwych od tych, którzy pomimo tego, że zostali skrzywdzeni, potrafią przebaczać. Jest to narcyzm. Najbardziej mściwe osobowości prezentują narcystyczne zaburzenie osobowości. Ich ego jest tak wrażliwe, że rani je najdrobniejsza rzecz i nie wahają się szukać zemsty. Identyfikują je takie cechy jak zazdrość, niepewność i negatywne myśli. Mściwi ludzie doświadczają chęci zemsty ze względu na swoją niepewność i niską samoocenę. Czasami samo to, że inni odnoszą sukces, wywołuje w nich frustrację i pragnienie zranienia. Innym zaś przyświeca chęć pokazu siły i sadyzmu. To kolejny bardziej niepokojący czynnik. Niekiedy mściwi ludzie dokonują pewnych czynów dla samej przyjemności wyrządzenia krzywdy, a także dla narzucenia swojej władzy innym. Z tymi ludźmi naprawdę nie warto przebywać. Ich brak empatii tylko pogłębi nasz dyskomfort i rozpacz. To niebezpieczni ludzie i lepiej nie być w ich pobliżu. Jak powiedział Albert Einstein: „Słabi ludzie się mszczą. Silni ludzie wybaczają. Inteligentni ludzie ignorują”. Miejmy to na uwadze.

Amicus