Sobotnie słoneczne południe. Tym razem ruszamy w kierunku Krakowa. W scenerii niemal wiosennej, pełnej obfitości promieni słońca przemierzamy kolejne odcinki drogi. Piękna słoneczna aura sprzyja także wypoczynkowi w podróży. Spokojna droga pozwala na prawdziwy relaks w stylu iście wakacyjnym. Dziś tj. 20 grudnia br. do zrealizowania mamy wizytę u naszego Przyjaciela. Po dwugodzinnej podróży wstępujemy w progi oczekującego Gospodarza. Po wstępnym, ale jakże serdecznym powitaniu, zasiedliśmy wspólnie do stołu by delektować się przygotowaną słodkością i smakiem dobrze przyrządzonej kawy. A, że minęło trochę czasu od ostatniego naszego wspólnego spotkania, nadszedł czas na wspomnienia, ale też i na dzielenie się ostatnimi bieżącymi przeżyciami, wydarzeniami. Każdy z nas raczył się wzajemnie sowitością wielu zdarzeń. Jedne były bardziej budujące, inne zaś co prawda pozbawione logiczności i zasadności istnienia stanowiły punkt odniesienia do mądrości słów wieszczy narodowych. Wiele mądrości przywoływano także z nauki św. Jana Chryzostoma, inne z nauk Ojców Kościoła zarówno tych ze Wschodu jak i Zachodu. Wpierw jednak wsłuchaliśmy się w refleksję naszego Przyjaciela, który barwnym językiem kreślił miejscową rzeczywistość jaka występuje w wielu środowiskach nie tylko "pobożnych:. A ponieważ to mąż uczony, doświadczony życiem, nie pozbawiony doświadczeń ze strony swoich pseudo przyjaciół, sprawił nam wielką ucztę słowa. Przyszedł też czas na odniesienie do naszego codziennego środowiska. Jak zauważyliśmy, był dobrze zorientowany w ”dziwa” naszej rzeczywistości. Ba, nawet ku zaskoczeniu usłyszeliśmy słowa, opowieści, które zobrazowały nam pewne fakty do tej pory nieznane.
Sprowokowani przez naszego Przyjaciela wielu pytaniami zaczęliśmy także i my nieco uchylać rąbka różnych życiowych tajemnic. Poruszyliśmy sprawy bieżące, krajowe, lokalne, osobiste. Te, które dotyczą świata nauki, polityki czy spraw lokalnych. Nasz Przyjaciel po chwili z uśmiechem skwitował nasze wywody: „Pamiętajcie: największym zagrożeniem jest, gdy głupi rządzi mądrymi”. Wzbudziło to w nas chwilową zadumę i refleksję. Zauważył to nasz Przyjaciel, jakobyśmy nie do końca byli przekonani o zasadności owych słów. Dla uzasadnienia przywołał mądrość tych słów, które przed laty wypowiedział ks. Piotr Skarga. Dzisiaj – dodał nasz Przyjaciel – nadal te słowa mają aktualność zarówno w środowisku akademickim, społecznym czy innym. Dla przykładu znów przywołał znane i nam dobrze środowiska, gdzie rzeczywiście według słów ks. Piotra Skargi „Głupi rządzą mądrymi”.
Te zasadnicze zręby poglądów Skargi na kwestie akademickie, społeczne czy polityczne zawierają się w Kazaniach sejmowych, choć poprawnie byłoby także stwierdzić, iż Kazania w swej istocie zawierają treści stanowiące fundament doktryny Skargi, że są pryzmatem, przez który powinniśmy spoglądać na wydarzenia bieżące różnych środowisk. To właśnie on podkreślał, że występują w życiu trzy zasadnicze „elementy” niezbędne dla zrozumienia koncepcji człowieka i społeczeństwa. Tymi trzema „elementami” są: mądrość, prawo i wolność. Ich kolejność nie jest dziełem przypadku, podobnie jak nieprzypadkową jest ich wzajemna zależność. Zatem jeśli ktoś jest pozbawiony mądrości, a mimo swej głupoty rządzi, to prawdopodobne jest, iż nie będzie przestrzegał prawa a wolność innym zabierał będzie. Taką mądrość (pseudo mądrość) Skarga nazywa mądrością bydlęcą i diabelską. Taką mądrość mają także i ci, których my dobrze znamy. Jak stwierdzał – taką mądrość mają ci, którzy nauczają, aby o religię i dotrzymanie jej, i obronę świętej wiary katolickiej, i o ludzkie zbawienie nie dbali i dla niego nic nie czynili, tylko doczesnego pokoju i dobrego mienia poddanych swoich pilnując, a zbawiennych potrzeb zaniechali. Ten rodzaj mądrości Skarga określa mianem mądrości bydlęcej.
Po takiej refleksji wszystko jest już jasne. Nie trzeba było długo rozważać, by nie przenieść się we własne środowiska, i w taki oto sposób przekonać się na nowo o słuszności prawdy, że często „Głupi rządzą mądrymi”. Nasz Przyjaciel wciąż przywoływał nowe fakty, które już nie wzbudzały w nas żadnej wątpliwości, że słowa wypowiedziane w XVI wieku wciąż mają swą aktualność, zasadność i to w środowisku, gdzie mądrość winna być królową. Niestety – dodał nasz Przyjaciel – pamiętajcie: zawiść, zazdrość i głupota zawsze chodzą w jednym szeregu - bydlęcym. I to jest chyba prawda. A po chwili przyszła nam nowa refleksja. Bowiem doszliśmy do stwierdzenia, że koniecznym jest spotkać się czasem z Mistrzem dzisiejszego życia, by w pełni przekonać się, iż krótkie słowa oddają długą, realną rzeczywistość i prawdę – choć niekiedy gorzką prawdę. Łatwiej zatem znaleźć tych, którzy napiszą dobre prawo niźli takich ludzi, którzy rządziliby sprawiedliwie. Mądrość bydlęca to łamanie prawa, to mądrzejszemu i starszemu nie ustąpić a wielu zabierać wolność.
Amicus