Author
Dr Michał Olszowski (Poland)
Legal counsel, church attorney - a graduate of canon law from the John Paul II Catholic University of Lublin, law from Maria Curie-Skłodowska University in Lublin, and computer science from the same university. He holds a Ph.D. in law from the Jagiellonian University based on his dissertation "Copyright Protection of the Source Code of Computer Programs."
ORCID: https://orcid.org/0009-0001-9307-8039
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
CC-BY-NC-ND 4.0 Deed
DOI: https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2026.38.16
SUMMARY:
Aim: This article aims to present the canonical legal foundations of a parent's maintenance obligation towards a child in a comparative perspective with civil law provisions, i.e., Article 27 of the Family and Guardianship Code concerning a spouse's obligation to contribute to meeting the needs of the family. The article also aims to discuss the teaching of the Church pertaining to the indicated subject matter, as well as to emphasize that the legal obligation to meet a child's needs constitutes a particular expression of parental responsibility.
Methods: The method applied in the preparation of this scientific article is the dogmatic-legal method. Using this method, an analysis was conducted of the provisions of canon law that address the issue of the parent's obligation to maintain children in the context of the teaching of the Catholic Church. The provisions of canon law were also compared with the regulations contained in Article 27 of the Family and Guardianship Code concerning the obligation to contribute to meeting the needs of the family.
Results: As a result of the research conducted, it can be inferred that under the provisions of canon law, a parent's maintenance obligation towards a child holds the status of a legal obligation, and not merely a moral one. The Code of Canon Law, although it does not explicitly employ the civil law term "maintenance obligation," refers in its provisions to the "obligation to maintain and educate children," which, in principle, can be considered terminologically equivalent. Of fundamental significance for the subject matter under examination is Can. 1136 CIC, which provides that parents have the most grave obligation and the primary right to do all in their power to ensure the physical, social, cultural, moral, and religious upbringing of their offspring. This regulation constitutes a distinctive canonical legal equivalent of the obligation to contribute to meeting the needs of the family, as regulated in Article 27 of the Family and Guardianship Code. Although the provisions in question belong to two separate legal orders, it can be observed that both the ecclesiastical legislator and the civil legislator seek to emphasize that a parent should make appropriate efforts to raise their child, as well as bear the financial expenses associated with the child's upbringing.
Conclusion: For the Catholic Church, the issue of parental responsibility (including material responsibility) for the upbringing and maintenance of one's children is exceptionally significant. This is an obligation arising from natural law and finds its confirmation both in Holy Scripture and in the documents of the Church's teaching. Also in the provisions of the 1917 Code of Canon Law and the 1983 Code of Canon Law, norms can be found demonstrating that the Catholic Church also confirms in the legal dimension the content arising from its teaching, and considers the matter of ensuring the material means necessary for the maintenance of a child to be of paramount importance.
Originality: Although the subject of the codified duties of parents towards children regarding their proper upbringing, religious and social development, or the provision of means of maintenance is raised in canonical legal literature, it is less frequently addressed in a comparative perspective with regard to the legal correlations between parental obligations arising from the Code of Canon Law and the civil law construction of the obligation to contribute to meeting the needs of the family under Article 27 of the Family and Guardianship Code. In canonical legal literature, an analysis of the legal relations between the maintenance obligation in its classical understanding and Can. 1136 of the Code of Canon Law is more commonly undertaken, whereas this article aims to present the legal similarities and differences between Can. 1136 CIC and Article 27 of the Family and Guardianship Code. Despite the fact that these provisions originate from two different legal traditions, they share a similar objective, and there exist axiological similarities between them that underscore the role of the parent in the upbringing and maintenance of a child.
Keywords: maintenance (alimony), obligation to meet the needs of the family, canonical legal obligations of parents.
STRESZCZENIE:
Cel: Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie prawnokanonicznych podstaw obowiązku alimentacyjnego rodzica względem dziecka w komparatystycznym ujęciu do przepisów prawa cywilnego, tj. do art. 27 k.r.o. dotyczącego obowiązku przyczyniania się małżonka do zaspokajania potrzeb rodziny. Artykuł ma także na celu omówienie nauczania Kościoła, które dotyczy wskazanej materii, jak również zaakcentowanie, iż prawny obowiązek zaspokajania potrzeb dziecka stanowi szczególny wyraz odpowiedzialności rodzicielskiej.
Metody: Metodą, która została zastosowana przy tworzeniu niniejszego artykułu naukowego jest metoda dogmatyczno-prawna. Przy wykorzystaniu tej metody została dokonana analiza przepisów prawa kanonicznego, które poruszają problematykę obowiązku utrzymywania dzieci przez rodzica w kontekście nauczania Kościoła Katolickiego. Porównano także przepisy prawa kanonicznego do zawartych w art. 27 k.r.o. uregulowań dotyczących obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.
Wyniki: W wyniku przeprowadzonych badań można wywieść, iż na gruncie przepisów prawa kanonicznego obowiązek alimentacyjny rodzica względem dziecka posiada status obowiązku prawnego, a nie tylko moralnego. Kodeks Prawa Kanonicznego, choć nie posługuje się wprost cywilistycznym sformułowaniem „obowiązek alimentacyjny”, w swych przepisach odwołuje się do „obowiązku utrzymania i wychowania dzieci”, który co do zasady można uznać za tożsamy terminologicznie. Podstawowe znaczenie dla badanej tematyki posiada tu kan. 1136 KPK, który stanowi, że rodzice mają najpoważniejszy obowiązek i najpierwsze prawo troszczenia się zgodnie, według swoich możliwości, o wychowanie potomstwa zarówno fizyczne, społeczne i kulturalne, jak i moralne oraz religijne. Regulacja ta stanowi swoisty prawnokanoniczny odpowiednik obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, który został uregulowany w art. 27 k.r.o. Choć omawiane przepisy należą do dwóch odrębnych porządków prawnych, to można dostrzec, iż tak prawodawca kościelny, jak i ustawodawca cywilny starają się podkreślić, iż rodzic winien dokładać odpowiednich starań, by wychować swoje dziecko, jak również ponosić związane z wychowaniem dziecka wydatki finansowe.
Zakończenie: Dla Kościoła Katolickiego kwestia odpowiedzialności rodzicielskiej (również materialnej) za wychowanie i utrzymanie swych dzieci jest wyjątkowo istotna. Jest to obowiązek wynikający z prawa naturalnego i znajduje swoje potwierdzenie tak w Piśmie Świętym, jak również w dokumentach nauczania Kościoła. Także w przepisach Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 r. oraz Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. można odnaleźć normy ukazujące to, że Kościół Katolicki również w wymiarze prawnym potwierdza treści wynikające z jego nauczania, a kwestię zapewnienia środków materialnych koniecznych dla utrzymania dziecka uważa za niezwykle ważną.
Oryginalność: Jakkolwiek tematyka kodeksowych powinności rodziców wobec dzieci dotyczących ich właściwego wychowania, rozwoju religijnego, społecznego, czy zapewnienia środków utrzymania jest podnoszona w literaturze prawnokanonicznej, to rzadziej jest ona poruszana w ujęciu komparatystycznym w odniesieniu do prawnych korelacji pomiędzy obowiązkami rodzicielskimi wynikającymi z Kodeksu Prawa Kanonicznego, a cywilnoprawną konstrukcją obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny z art. 27 k.r.o. W literaturze prawnokanonicznej częściej dokonywana jest analiza prawnych relacji pomiędzy obowiązkiem alimentacyjnym w jego klasycznym rozumieniu, a kan. 1136 Kodeksu Prawa Kanonicznego, zaś niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie prawnych podobieństw i różnic pomiędzy kan. 1136 KPK i art. 27 k.r.o. Mimo bowiem tego, że przepisy te wywodzą się z dwóch różnych tradycji prawnych, to mają one podobny cel i występują między nimi aksjologiczne podobieństwa podkreślające rolę rodzica w wychowaniu i utrzymaniu dziecka.
Słowa kluczowe: alimenty, obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny, prawnokanoniczne obowiązki rodziców.
DOWNLOAD FULL ARTICLE:
