Author
Dr Andrzej Mamroł (Poland)
Doctor of Humanities in Pedagogy. Employee of the Department of Social Research Methodology and Pedagogical Thought at the Institute of Pedagogical Sciences, University of Opole. Research interests: media pedagogy, media education, and the media environment of people with disabilities.
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-8951-8719
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
CC-BY-NC-ND 4.0 Deed
DOI: https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2026.38.19
SUMMARY:
Aim: The aim of this article is to demonstrate the extent to which contemporary youth engage in risk behaviors associated with the use of electronic media, which constitute an important element of their lifestyle, and to present the actions undertaken by schools to counteract these phenomena.
Methods: Two research methods were employed: a diagnostic survey using a questionnaire technique and a document analysis method applying the technique of classical internal analysis. In the first case, the research sample consisted of 406 individuals aged 14 to 25. In the second, the object of analysis was the Core Curriculum for General Education, and the unit of content analysis comprised provisions related to the prevention of youth risk behaviors associated with the use of electronic media.
Results: The lifestyle of young people is increasingly centered around the use of electronic media, with the progressive digitalization of social relationships being particularly noticeable. Risk behaviors in the media environment are reported by one-third of the respondents. These behaviors primarily concern addiction, sexuality, peer aggression, and the imitation of dangerous behaviors. These areas also constitute the most important domains of educational and preventive activities aimed at counteracting and preventing such pathologies. Health education, which is intended to address these objectives, currently fails to fulfill its role.
Conclusion: Risk behaviors among young people using electronic media, as well as their exposure to these media, may become increasingly widespread. This is facilitated by technological development and the resulting increase in the attractiveness and capabilities of media. Therefore, effective models of action are necessary, as well as carefully designed (and empirically tested) procedures of educational interventions that will minimize this phenomenon.
Originality: The phenomenon of risk behaviors is constantly evolving, with new pathologies continually emerging. In the era of rapid development of artificial intelligence, their consequences will become increasingly difficult to predict-oth for individuals and for larger communities. Drawing attention to dangerous behaviors among young people and their associated specific features should stimulate discussion on effective models of action and methods of prevention, which are currently lacking.
KEYWORDS: risk behaviors, youth, lifestyle, electronic media, health education
STRESZCZENIE:
Cel: Celem artykułu jest pokazanie zakresu, w jakim współczesna młodzież angażuje się w zachowania ryzykowne związane z wykorzystaniem mediów elektronicznych, będących istotnym elementem jej stylu życia, i jakie działania przewiduje szkoła, aby temu przeciwdziałać.
Metody: Zastosowano dwie metody badawcze – sondaż diagnostyczny w technice ankiety i metodę badania dokumentacji z wykorzystaniem techniki klasycznej analizy wewnętrznej. W pierwszym przypadku grupę badawczą stanowiło 406 osób w wieku od 14 do 25 lat. W drugim przedmiotem zainteresowania była Podstawa programowa kształcenia ogólnego, a jednostkę treściowej analizy stanowiły zapisy dotyczące profilaktyki zachowań ryzykownych młodzieży w związku z wykorzystaniem mediów elektronicznych.
Wyniki: Styl życia młodzieży w coraz większym stopniu sprowadza się do korzystania z mediów elektronicznych, szczególnie daje się zauważyć postępującą cyfryzację relacji. Zachowania ryzykowne w środowisku medialnym sygnalizuje 1/3 badanych. Dotyczą one przede wszystkim: uzależnienia, seksualności, agresji rówieśniczej, naśladownictwa niebezpiecznych zachowań. Są to zarazem najważniejsze obszary działań wychowawczych dla przeciwdziałania i zapobiegania tego typu patologiom. Edukacja zdrowotna, która w swych założeniach takie cele zawiera, nie spełnia obecnie swojej roli.
Zakończenie: Zachowania ryzykowne młodych ludzi korzystających z mediów elektronicznych, podobnie jak samo obcowanie z nimi, mogą stać się coraz powszechniejsze. Sprzyja temu rozwój technologii i związany z tym wzrost atrakcyjności czy możliwości mediów. Dlatego konieczne są skuteczne modele działań, przemyślane (ale też sprawdzone na drodze badań empirycznych) procedury oddziaływań edukacyjnych, które to zjawisko zminimalizują.
Oryginalność: Zjawisko zachowań ryzykownych ciągle ewoluuje, pojawiają się coraz to nowe patologie, a w dobie szybkiego rozwoju sztucznej inteligencji ich konsekwencje będą coraz trudniejsze do przewidzenia – zarówno dla jednostek, jak i większych społeczności. Sygnalizowanie niebezpiecznych działań młodzieży, pokazywanie związanych z nimi osobliwości powinno dynamizować dyskusję na temat skutecznych modeli działań i sposobów przeciwdziałania, których aktualnie brakuje.
SŁOWA KLUCZOWE: zachowania ryzykowne, młodzież, styl życia, media elektroniczne, edukacja zdrowotna
DOWNLOAD FULL ARTICLE:
