Author
Dr Paweł Łubiński
Political scientist, educator, and lecturer. His research focuses on: national security systems and strategies, social security, school safety, ideological security, Polish nationalism, national identity, the national movement in Poland after 1989, contemporary social movements and political parties, and contemporary threats related to the rise of radicalism.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-5369-3862
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
CC-BY-NC-ND 4.0 Deed
DOI: https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2025.37.08
SUMMARY:
Purpose: the aim of the article is to outline the fundamental ideas and values presented in the political programs of selected parties belonging to the national camp in contemporary Poland. The analysis examines the organizational, programmatic and ideological foundations of the functioning of two political entities established after 1989 – the National Party and the National-Democratic Party.
Methods: in this article, the political-historical method and the method of content analysis of available sources were employed, the application of which underscores the character and specificity of the study of the indicated groups in terms of socio-political values and ideological implications.
Results: the author attempts to demonstrate the specificity of the Polish national movement after 1989 in its various organizational and doctrinal manifestations, of which this study is only a modest element. The results of the analysis and the conclusions presented in the individual sections of the article are components of extensive research on the contemporary national camp in Poland in all its diversity.
Conclusion: each of the social or political formations classified as part of the national movement in Poland exhibited a specific character, allowing for a distinct revival and continuation of national thought in Polish lands in subsequent years. The National Party "Senioral" aspired to be recognized as the primary right-wing and national political force in the state, in which elements of cultural-historical narrative were dominant aspects, and where persistent internal struggles had been ongoing since the formation's inception. The National-Democratic Party supported the unification of the national movement and sought allies both among the National Party "Senioral" and the National Party "Homeland". This positioned the National-Democratic Party as the conciliatory wing of the Polish national movement in the 1990s.
Originality: this study presents an outline of the highly complex issues of axiology, ideology, and politics of two specific factions of the Polish national movement, whose essence and history in many aspects remain a terrain worthy of further scholarly exploration.
Keywords: Ideology, Axiology, National Party, National-Democratic Party
STRESZCZENIE:
Cel: celem artykułu jest wskazanie w zarysie fundamentalnych idei i wartości prezentowanych w swoich programach politycznych przez wybrane ugrupowania należące do obozu narodowego we współczesnej Polsce. Analizie poddano organizacyjne, programowe oraz ideologiczne podstawy funkcjonowania dwóch podmiotów politycznych powstałych po roku 1989 – Stronnictwa Narodowego oraz Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego.
Metody: w niniejszym artykule posłużono się metodą politologiczno-historyczną oraz metodą analizy treści dostępnych źródeł, których zastosowanie podkreśla charakter i specyfikę badania wskazanych ugrupowań pod kątem podkreślanych przez nie wartości społeczno-politycznych i ich ideologicznych implikacji.
Wyniki: autor w swych dociekaniach podejmuje próbę ukazania specyfiki polskiego ruchu narodowego po roku 1989 w wielu jego organizacyjnych i doktrynalnych odsłonach, czego jedynie skromnym elementem jest niniejsze opracowanie. Wyniki analizy i wnioski zawarte w poszczególnych akapitach artykułu są komponentami szeroko zakrojonych badań współczesnego obozu narodowego w Polsce w całej jego różnorodności.
Zakończenie: każda z formacji społecznych czy politycznych zaliczanych do grona ugrupowań ruchu narodowego w Polsce odznaczała się określoną specyfiką, pozwalającą na swoiste odrodzenie się i kontynuację w kolejnych latach myśli narodowej na polskiej ziemi. Pretendentem do miana głównej, prawicowej i narodowej siły politycznej w państwie było Stronnictwo Narodowe „Senioralne”, w którym wątki narracji kulturowo-historycznej były aspektami dominującymi i w którym od początku istnienia tej formacji trwały nieustanne wewnętrzne przepychanki. Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne było zwolennikiem zjednoczenia ruchu narodowego i szukało sojuszników zarówno wśród SN „Senioralnego”, jak i SN „Ojczyzna”. Stawiało to SND w roli kompromisowego skrzydła polskiego ruchu narodowego lat 90.
Oryginalność: niniejsze opracowanie przedstawia zarys niezwykle złożonej problematyki aksjologii, ideologii i polityki dwóch konkretnych ugrupowań polskiego ruchu narodowego, którego istota i dzieje w wielu aspektach pozostają płaszczyzną wartą dalszej naukowej eksploracji.
Słowa kluczowe: ideologia, aksjologia, Stronnictwo Narodowe, Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne
DOWNLOAD FULL ARTICLE:
