Author
Mgr Bartłomiej Bednarz
Pedagogist. Research interests: resocialization, care and educational pedagogy, occupational therapy, uniformed services, security, crisis management, prevention of risky behaviors in children and adolescents, addictions.
ORCID: https://orcid.org/0009-0003-3105-9144
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
CC-BY-NC-ND 4.0 Deed
DOI: https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2025.37.18
SUMMARY:
Aim: The main aim of the work was to present the successive stages of the development of social philosophy in the period of socio-economic transformation at the turn of the 19th and 20th centuries, during the pontificates of Popes Leo XIII, Pius X and Benedict XV.
Methods: The study used the method of analysis and synthesis of the subject literature and the method of document examination.
Results: The research revealed how social philosophy evolved during the period of great socio-economic transformations that occurred at the turn of the 20th century. The teachings of the three popes in office at that time: Leo XIII, Pius X, and Benedict XV, laid the foundations for contemporary Catholic social teaching, and the themes they addressed were continued by subsequent Successors of St. Peter, contributing significantly to the empowerment of ordinary working people and improving their living conditions.
Coclusion: The Christian social philosophy that has been developing since the pontificate of Leo XIII treats man as an end in himself, calls for solidarity, advocates the subsidiary nature of society, and thus enables self-fulfilment for all people.
Oryginality: The topics of social philosophy pursued by the popes who held office during the period of socio-economic transformations of the 19th and 20th centuries show how much it differs from the philosophies of socialism and liberalism, which were gaining great popularity at that time.
Keyword: Leo XIII, Pius X, Benedict XV, social philosophy, socialists, liberals, workers, Catholic social teaching, social change.
STRESZCZENIE:
Cel: Głównym celem pracy było ukazanie kolejnych etapów rozwoju filozofii socjalnej w okresie przemian społeczno-gospodarczych przełomu XIX i XX wieku, przypadających na czas pontyfikatów papieży Leona XIII, Piusa X oraz Benedykta XV.
Metody: W opracowaniu wykorzystano metodę analizy i syntezy literatury przedmiotu oraz metodę badania dokumentów.
Wyniki: Przeprowadzone badania ukazały jak kształtowała się filozofia socjalna w okresie wielkich przemian społeczno-gospodarczych jakie miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku. Nauczanie trzech urzędujących w tamtym okresie papieży: Leona XIII, Piusa X oraz Benedykta XV dało podwaliny pod współczesną Katolicką naukę społeczną, a podejmowane przez nich tematy były kontynuowane przez kolejnych Następców Świętego Piotra, przyczyniając się w dużej mierze do upodmiotowienia zwykłych, pracujących ludzi i polepszenia ich sytuacji życiowej.
Zakończenie: Kształtująca się od czasu pontyfikatu Leona XIII chrześcijańska filozofia społeczna traktuje człowieka jako cel sam w sobie, wzywa do solidarności, opowiada się za pomocniczym charakterem społeczeństwa, a dzięki temu umożliwia samorealizację wszystkim ludziom.
Oryginalność: Podejmowana tematyka filozofii socjalnej uprawianej przez papieży sprawujących swój urząd w okresie przemian społeczno-gospodarczych XIX i XX wieku ukazuje, jak bardzo różni się ona od filozofii socjalizmu i liberalizmu, jakie zdobywały w tamtym okresie dużą popularność.
Słowa klucze: Leon XIII, Pius X, Benedykt XV, filozofia socjalna, socjaliści, liberałowie, robotnicy, Katolicka nauka społeczna, przemiany społeczne.
DOWNLOAD FULL ARTICLE:
