AUTHOR
Dr Kornelia Czerwińska
Mario Grzegorzewska Academy of Special Education in Warsaw
Educator, special educator (tyflopedagog), psychologist. Areas of scientific and research interests: psychological situation of a person losing sight, the impact of visual impairment on the implementation of development tasks in the life cycle, education of blind and visually impaired students.
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4064-6255 E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
CC-BY-NC-ND 4.0 Deed
DOI
https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2023.33a.13
ABSTRACT
Visual impairment is currently presented in special education as a tendency to experience a number of problems in implementing developmental tasks characteristic of specific life phase. Some of the main goals of typhlopedagogy is to develop optimum rehabilitation solutions and to implement procedures which prevent marginalization of persons with blindness. The accomplishments of Mother Elżbieta Czacka are particularly significant in Polish typhlopedagogy. She was the founder of the Society for the Blind and of the Institute for the Blind at Laski. Based on the descriptive and critical analysis of the available sources the article presents selected typhlopedagogical views of Mother Czacka and refers them to contemporary research trends. The timeliness of her pedagogical views is emphasized – she had a holistic approach to typhlopedagogical support and she focused on such ideas as independence, self-determination, autonomy, personal development, social utility.
Key words: visual impairment, blindness, education , rehabilitation, typhlopedagogy
REFERENCE
Czacka, M. E. O niewidomych, Wyd. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2008.
Czerwińska, K., Samostanowienie w rehabilitacji dorosłej osoby ociemniałej, [w:] J. Głodkowska (red.), Personalistyczne ujęcie fenomenu niepełnosprawności, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2015.
Czerwińska, K., Stopniowa utrata wzroku a wypełnianie ról społecznych w dorosłości, [w:] K. Czerwińska, K. Miler-Zdanowska (red.), Tyflopedagogika wobec różnorodności współczesnych wyzwań edukacyjno-rehabilitacyjnych, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2017.
Czerwińska, K., Kucharczyk I., Tyflopsychologia. Realizacja zadań rozwojowych w biegu życia przez osoby z niepełnosprawnością wzroku, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2019.
Dycht, M., Nanotechnologia i biotechnologia w leczeniu wad i chorób wzroku, [w:] M. Paplińska, M. Walkiewicz-Krutak (red.), Tyflopedagogika wobec współczesnych potrzeb wspomagania rozwoju, rehabilitacji i aktywizacji społecznej, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2017.
Dycht, M., Rehabilitacja i edukacja osób z dysfunkcją wzroku w dobie rozwoju nauk i nowych technologii, „Forum Pedagogiczne” nr 1, s. 113-130, 2016.
Kowalik, S., Psychologia rehabilitacji. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007.
Koźmian, D., Zakład dla Niewidomych w Laskach jako dzieło Róży Czackiej (1876-1961), [w:] T. Żółkowska, I. Ramik-Mażewska (red.), Wielowymiarowość edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009.
Krause, A., Współczesne paradygmaty pedagogiki specjalnej, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2010.
Kuczyńska-Kwapisz, J., Aktualność myśli tyflologicznej Matki Elżbiety Róży Czackiej, [w:] J. Placha (red.), Środowisko Lasek w perspektywie historii i chrześcijańskiej myśli pedagogicznej, Wyd. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2011.
Kuczyńska-Kwapisz, J., Błogosławiona Matka Elżbieta Róża Czacka - wybitna tyflopedagog. „Szkoła Specjalna” nr 1, s. 56-69, 2022.
Kuczyńska-Kwapisz, J., Osoba z dysfunkcją wzroku w przestrzeni socjopedagogicznej (rodzinnej, edukacyjnej, zawodowej, towarzyskiej) w ujęciu Matki Elżbiety Róży Czackiej – koncepcje i rzeczywistość, [w:]: T. Żółkowska, I. Ramik-Mażewska (red.), Wielowymiarowość edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009.
Kuczyńska-Kwapisz, J., Założenia tyflologiczne Róży Czackiej i ich ponadczasowe znaczenie z perspektywy stuletniej działalności Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. „Forum Pedagogiczne” nr 2, s. 139-151, 2018.
Kuczyńska-Kwapisz, J., Śmiechowska-Petrovskij E., Orientacja przestrzenna i poruszanie się osób z niepełnosprawnością narządu wzroku. Współczesne techniki, narzędzia i strategie nauczania, Wyd. Naukowe UKSW, Warszawa 2017.
Mazur, D., Matka Elżbieta Róża Czacka. Życie, duchowość, modlitwy, Wyd. eSPe, Kraków 2021.
Miler-Zdanowska, K., Zadrożny J., Technologie wspomagające używane do samodzielnego poruszania się osób z niepełnosprawnością wzroku, [w:] K. Czerwińska, K. Miler-Zdanowska (red.), Tyflopedagogika wobec różnorodności współczesnych wyzwań edukacyjno-rehabilitacyjnych, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2017.
Palak, Z., Współczesne tendencje w edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzroku, [w:] K. Czerwińska, K. Miler-Zdanowska (red.), Tyflopedagogika wobec różnorodności współczesnych wyzwań edukacyjno-rehabilitacyjnych, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2017.
Paplińska, M., Witczak-Nowotna J., Tyfloedukacja jako element budowania integracji społecznej uczniów niewidomych i słabowidzących w edukacji włączającej, [w:] K. Czerwińska, M. Paplińska, M. Walkiewicz-Krutak (red.), Tyflopedagogika wobec współczesnej przestrzeni edukacyjno-rehabilitacyjnej, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2015.
Parys, K., Idee pedagogiki specjalnej w działaniach tyflopedagogów, [w:] K. Parys, P. Stefański (red.), W poszukiwaniu rozwiązań wspierających w rozwoju osoby z niepełnosprawnością wzroku, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2020.
Pietrowiak, K., Świat po omacku. Etnograficzne studium (nie)widzenia i (nie)sprawności, Wyd. Naukowe UMK, Toruń 2019.
Podgórska, R., Wymiar społeczny i religijny w formacji osoby niewidomej w pismach i działalności Matki Elżbiety Róży Czackiej, [w:] J. Placha (red.), Środowisko Lasek w perspektywie historii i chrześcijańskiej myśli pedagogicznej, Wyd. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2011.
Stabińska, J., Matka Elżbieta Róża Czacka. Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi, Laski 1989.
Śmiechowska-Petrovskij, E., Nurty badawcze we współczesnych zagranicznych studiach poświęconych problematyce niepełnosprawności wzrokowej. „Forum Pedagogiczne” nr 1, s. 131-148, 2016.
Walthes, R., Tyflopedagogika, Gdańskie Wyd. Psychologiczne, Gdańsk 2007.
Zaorska, M., Role małżeńskie w percepcji osób dorosłych z niepełnosprawnością wzrokową, [w:] U. Jeruszka, J. Łaszczyk, B. Marcinkowska, F. Szlosek (red.), Nauka. Edukacja. Praca, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2018.
Zaorska, M., Tyflopedagogika wobec wyzwań rozwoju współczesnej nauki i cywilizacji, [w:] K. Czerwińska, K. Miler-Zdanowska (red.), Tyflopedagogika wobec różnorodności współczesnych wyzwań edukacyjno-rehabilitacyjnych, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2017.
Pages: 172-182
DOWNLOAD FULL ARTICLE
