Author

Dr hab. inż. arch. Klaudiusz Fross, prof. PŚ

Architect, research and teaching employee, architectural design, universal, ergonomics, blind people, depression, qualitative research, sacred objects, revitalizations, art and design in public space, space architecture, architecture and lighting, new technologies in architecture: worlds virtual VR, MR mixed reality, 3D scanning and printing.

ORCID: https://orcid.org/0000-0002-0013-7619 E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

CC-BY-NC-ND 4,0 Deed

DOI:

https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2024.35.10

ABSTRACT:

Aim: The research objective is to analyze selected three churches by architect Professor Adam Lisik realized on mining damage. The research conducted on the basis of the creative output of the prominent Polish architect of religious buildings is presented. The research is intended to show how difficult design conditions and locations on mining damage affect the functional and solid form of the churches.

Methods: The following research methods were used to conduct the study: in-situ research of the objects in question, literature analysis, analysis of conceptual sketches and design documentation of the objects, interview with the author of the projects. The research of the objects takes the form of an expert assessment by the author of the article.

Results: All three examples of churches built on high categories of mining damage show different projection solutions: square, regular hexagon, ellipse. The shapes used make it possible to obtain a compact projection with interesting aesthetics of shaping the interior space. The architect also showed a lot of freedom in shaping the various masses of the buildings. Limitations of the decision of the OUG (District Mining Office) for the architect not only did not constitute an obstacle, but on the contrary inspired the search for new solutions, giving satisfaction to the creator of the sacred temple.

Conclusion: The results of the study allow us to conclude that the limitations of high mining damage categories (III and IV) did not limit creative freedom. It can be summarized by saying: large-scale religious buildings can be successfully implemented on mining damage. Much depends on the knowledge, skills, creative workshop and vision of the architect.

Originality: Limitations of mining damage can pose creative challenges to architectural and structural designers. By complying with the principles of structural safety, one can break stereotypes and create architecturally interesting masses and spaces and interiors. Constraint can become an inspiration for creating new forms of architectural expression.

Keywords: architecture, churches, design, construction, construction, mining damage, symbolism.

STRESZCZENIE:

Cel: Celem badawczym jest analiza wybranych trzech kościołów autorstwa architekta profesora Adama Liska zrealizowanych na szkodach górniczych. Zaprezentowano badania przeprowadzone na bazie dorobku twórczego wybitnego polskiego architekta obiektów sakralnych. Badania mają pokazać, jak trudne uwarunkowania projektowe oraz lokalizacje na szkodach górniczych mają wpływ na ukształtowanie funkcjonalne i bryłowe kościołów.

Metody: W celu przeprowadzenia badań zastosowano następujące metody badawcze: badania in-situ omawianych obiektów, analizy literaturowe, analizy szkiców koncepcyjnych i dokumentacji projektowych obiektów, wywiad z autorem projektów. Badania obiektów mają formę oceny eksperckiej autora artykułu.

Wyniki: Wszystkie trzy przykłady kościołów zbudowanych na wysokich kategoriach szkód górniczych pokazują różne rozwiązania rzutów: kwadrat, sześciobok regularny, elipsa. Zastosowane kształty pozwalają otrzymać zwarty rzut o ciekawej estetyce ukształtowania przestrzeni wewnętrznej. Architekt pokazał także dużą swobodę w kształtowaniu różnorodnych brył obiektów. Ograniczenia decyzji OUG (Okręgowy Urząd Górniczy) dla architekta nie tylko nie stanowiły przeszkody, ale wręcz przeciwnie inspirowały do poszukiwania nowych rozwiązań, dających zadowolenie twórcy świątyni sakralnej.

Zakończenie: Uzyskane wyniki badań pozwalają wnioskować, że ograniczenia wynikające z wysokich kategorii szkód górniczych (III i IV) nie ograniczyły swobody twórczej. Można podsumować stwierdzeniem: z powodzeniem można realizować wielkogabarytowe obiekty sakralne na szkodach górniczych. Dużo zależy od wiedzy, umiejętności, warsztatu twórczego, a także wizji i odwagi architekta. Należy zaznaczyć, że aby móc tak projektować trzeba mieć do dyspozycji w zespole projektowym ambitnego i otwartego na śmiałe rozwiązania konstruktora.

Oryginalność: Ograniczenia w zakresie szkód górniczych mogą stanowić twórcze wyzwanie dla projektantów architektury i konstrukcji. Spełniając zasady bezpieczeństwa konstrukcji można przełamywać stereotypy i tworzyć ciekawe architektonicznie bryły oraz przestrzenie i wnętrza. Ograniczenie może stać się inspiracją do tworzenia nowych form wyrazu architektonicznego.

Słowa kluczowe: architektura, kościoły, projektowanie, budownictwo, konstrukcja, szkody górnicze, symbolika.

Pages: 115-128

DOWNLOAD FULL ARTICLE

10-Art. Fross Klaudiusz.pdf1.51 MB