Author
Dr Jerzy Czołgoszewski
University of Warmia and Mazury in Olsztyn
Historian, educator, social rehabilitation educator. Research interests: history of penitentiary thought and the history of prisons, international penitentiary systems, contemporary social rehabilitation issues and the most important problems of the Polish prison system.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9187-8649 E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI:
https://doi.org/10.62266/PK.1898-3685.2024.34.18
ABSTRACT
Aim: The aim of the study is an attempt to analyse references to God in the oath rote of prison guards from the Middle Ages, through the First Polish Republic, the Kingdom of Poland, the Second Polish Republic, the People's Poland, to the present day.
Methods: In order to carry out the investigative research, we chose the method of document analysis. Archival sources stored in state and establishment archives, including personal files of prison guards and legislative sources of various ranks of state authorities were examined.
Results: As a result of the study, it was found, among other things, that after the Second World War, when prison staff were linked by the communists to the public security system, the oath was replaced by a vow and took on a completely secular character. Nowadays, it is possible to voluntarily add the words "So help me God" at the end of the rote being recited.
Conclusion: Giving the proper importance to the oath of prison officers came only after the democratic changes in Poland. Currently, its taking is accompanied by a solemn ceremony. Taking the oath in a symbolic dimension is an act of joining the ranks of the state formation, whose mission is to honourably serve the society.
Originality: The history of the penitentiary system, with few exceptions, is not a primary subject of interest for contemporary researchers. The oath of prison guards from the earliest times to the present day in the Polish lands has not yet been the subject of research, and in the penitentiary literature one searches in vain for wider reports related to the reference to God in the wording of their oaths.
Keyword: Reference to God, oath, affirmation, rota, ceremonial, prison guards
Streszczenie:
Cel: Celem badań jest próba analizy odwołania do Boga w rocie przysięgi strażników więziennych od średniowiecza, poprzez I Rzeczpospolitą, Królestwo Polskie, II Rzeczpospolitą, Polskę Ludową, do czasów współczesnych.
Metody: Do realizacji dociekań badawczych wybrano metodę analizy dokumentów. Badaniu poddano źródła archiwalne przechowywane w archiwach państwowych i zakładowych, w tym akta osobowe strażników więziennych oraz źródła prawa różnej rangi organów władzy państwowej.
Wyniki: W efekcie analizy ustalono m.in., że po drugiej wojnie światowej, kiedy kadra więzienna została przez komunistów związana z aparatem bezpieczeństwa publicznego, przysięga została zastąpiona ślubowaniem i przyjęła całkowicie charakter świecki. Współcześnie istnieje możliwość dobrowolnego dodania na zakończenie wygłaszanej roty słów „Tak mi dopomóż Bóg”.
Zakończenie: Nadanie odpowiedniej rangi ślubowaniu funkcjonariuszy więziennych nastąpiło dopiero po demokratycznych zmianach w Polsce. Obecnie jej składaniu towarzyszy uroczysty ceremoniał. Złożenie ślubowania w wymiarze symbolicznym stanowi akt wstąpienia w szeregi formacji państwowej, której misją jest zaszczytna służba społeczeństwu.
Oryginalność: Historia więziennictwa, poza nielicznymi wyjątkami, nie stanowi podstawowego przedmiotu zainteresowania współczesnych badaczy. Przysięga strażników więziennych od czasów najdawniejszych do współczesnych na ziemiach polskich nie była jeszcze przedmiotem badań, a w literaturze penitencjarnej na próżno szukać szerszych doniesień związanych z odwołaniem do Boga w rocie ich ślubowania.
Słowo kluczowe: Odwołanie do Boga, przysięga, ślubowanie, rota, ceremoniał, strażnicy więzienni
Pages: 218-228
DOWNLOAD FULL ARTICLE
