• fot-01.jpg
  • fot-02.jpg
  • fot-03.jpg
  • fot-04.jpg
  • fot-05.jpg
  • fot-06.jpg
  • fot-07.jpg
  • fot-08.jpg

 


Recenzent:  ks. prof. Dr hab. Stefan Koperek

 

Recenzja pracy doktorskiej ks. Piotra Berkowicza,

,,Misyjność posługi Jana Pawła II drogą do wychowania katolickiego młodzieży”,

Ružomberok 2008, ss. 192.

 

Już św. Paweł Apostoł, którego Rok obchodzimy w Kościele powszechnym jako pierwszy wielki misjonarz chrześcijański stwierdził: ,,Biada mi, gdybym nie głosił Ewangelii” (1 Kor 9,16). O powadze problemu i zainteresowaniu Kościoła katolickiego tematem misji, postrzeganym nie jako coś dodatkowego, ale podstawowego świadczy wielość i waga dokumentów soborowych i papieskich poświęconych tej kwestii. Wystarczy wspomnieć tu dekret Drugiego Soboru Watykańskiego (1962-1965) o działalności misyjnej Kościoła Ad gentes divinitus z jego słynnym zdaniem: „Kościół pielgrzymujący jest misyjny ze swej natury, ponieważ swój początek bierze wedle planu Ojca z posłania (ex missione) Syna i z posłania Ducha Świętego” (AG 2) czy adhortację Pawła VI Evangelii nuntiandi o ewangelizacji w świecie współczesnym. Jednak prawdziwym „przełomem kopernikańskim” w działalności misyjnej Kościoła katolickiego był pontyfikat papieża Słowianina Jana Pawła II (1978-2005), nazwanego ,,misjonarzem wszech czasów” czy ,,nowym św. Pawłem Apostołem”. Przyczyniły się do tego nie tylko jego encyklika Redemptoris missio o stałej aktualności posłania misyjnego, orędzia czy rozważania poświęcone problematyce misyjnej, ale przede wszystkim ponad 100 pielgrzymek apostolskich, będących żywym głoszeniem Ewangelii Chrystusa w wymiarze prawdziwie globalnym. Świadczą o tym – jak skrupulatnie wylicza Autor niniejszej dysertacji – 104 podróże zagraniczne, podczas których Jan Paweł II 205 razy odwiedził 129 krajów (nie licząc Włoch). Podróże te trwały łącznie 543 dni czyli prawie 6 procent czasu pontyfikatu, a Ojciec św. przemierzył w tym czasie 1 162 615 km (s. 88).

Dobrze się więc składa, że w 30 rocznicę rozpoczęcia tego niezwykłego pontyfikatu pojawia się dysertacja doktorska ks. Piotra Berkowicza podejmująca potrzebny i nowatorski temat misyjności posługi Jana Pawła II jako drogi do wychowania katolickiego młodzieży. Nowatorski, bowiem tak w obszarze teologii, jak i w szczególności pedagogiki katolickiej temat ten jest ciągle jeszcze słabo rozpoznany, zdefiniowany i objaśniony. Jest także bardzo potrzebny wobec stopniowego zacierania w pamięci, szczególnie młodego pokolenia nauczania Jana Pawła II, jak również wobec palących potrzeb i trudności w wychowaniu i formowaniu dzisiejszej młodzieży. Autor do swoich badań naukowych (przede wszystkim bazujących – co istotne –  na cennych źródłach i ważnych opracowaniach, także obcojęzycznych) dodał również swoje doświadczenie w pracy duszpasterskiej na Węgrzech – kraju w dużej mierze misyjnego ze względu na zniszczenia mentalno-duchowe systemu totalitarnego.

Na uwagę zasługuje bogata, multidyscyplinarna bibliografia rozprawy, zawierająca zarówno bardziej i mniej znane encykliki, adhortacje, homilie, przemówienia Jana Pawła II poruszające szeroką problematykę ewangelizacji, misyjności Kościoła i wychowania młodzieży, jak również opracowania autorów z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w tym szczególnie obficie z kręgu specjalistycznych opracowań w języku węgierskim. Dogłębne i metodyczne wykorzystanie owej literatury świadczy o dobrym naukowym przygotowaniu Autora rozprawy. Jego praca doktorska zawiera także istotne nowe treści dla pedagogiki chrześcijańskiej, przede wszystkim ukazując ścisły związek posługi misyjnej Jana Pawła II z wychowaniem młodego pokolenia m.in. w powstaniu fenomenu tzw. pokolenia JPII czy doprecyzowaniu kolejnych elementów modelu wychowania według Jana Pawła II. Praca odświeżyła i naświetliła pod nowym kątem ten wymiar pracy duszpasterskiej Ojca św. wyciągając na światło dzienne jej cechy wychowawczo - pedagogiczne.

W rozprawie liczącej 192 strony i składającej się z czterech rozdziałów zastosowano logiczny i przejrzysty plan, styl i język naukowy a także odpowiednią metodologię, tak przynależną dla nauk teologicznych, jak i pedagogicznych.

Pierwszy rozdział dysertacji ukazuje misyjność jako najważniejszą cechę Kościoła katolickiego. Zaprezentowane zostały w nim teologiczne podstawy, na których opiera się ewangelizacyjna działalność Kościoła, a także metody i struktury, jakimi posługuje się Kościół we wspomnianej posłudze. W rozdziale drugim pracy doktorskiej traktującym o Janie Pawle II jako wzorze działalności misyjnej przełomu XX i XXI wieku Autor przedstawia osobę papieża jako człowieka, oddanemu w pełni dziełu ewangelizacyjnemu Kościoła na przełomie wieków, kładąc szczególny nacisk na omówienie i ocenę jego światowych pielgrzymek apostolskich. Trzeci rozdział, prezentuje formy realizacji działalności misyjnej Jana Pawła II, mówiąc o sposobach, dzięki którym Papież wypełniał swoją posługę ewangelizacyjną. Autor analizuje w nim dokumenty apostolskie, orędzia papieskie oraz nauczanie podczas Światowych Dni Młodzieży. Ostatni, czwarty rozdział wskazuje implikacje misyjne w katolickim modelu wychowania dzieci i młodzieży. Zawiera w sobie prezentację metod i zadań wychowania katolickiego; modelu wychowania poprzez misyjność u Jana Pawła II a także wskazanie owoców wychowawczych pontyfikatu w postaci pokolenia JPII.