• fot-01.jpg
  • fot-02.jpg
  • fot-03.jpg
  • fot-04.jpg
  • fot-05.jpg
  • fot-06.jpg
  • fot-07.jpg
  • fot-08.jpg

 


Recenzent: ks. dr hab. Jan Zimny, prof. KUL

 

Recenzja pracy doktorskiej PaedDr. Michal Lincko,

„Duchovná starostlivosť Cirkvi o mládež po Druhom vatikánskom koncile”.

Ružomberok 2009, ss.213.

 

Jak słusznie czytamy w Deklaracji o wychowaniu chrześcijańskim „Gravissimum Educationis”, iż „Olbrzymie znaczenie wychowania w życiu człowieka i ciągle zwiększający się wpływ wychowania na współczesny postęp społeczny stanowi przedmiot bacznego rozważania świętego Soboru Powszechnego. Istotnie, wychowanie młodzieży, a nawet ciągłe jakieś kształcenie dorosłych stają się łatwiejsze i zarazem bardziej palące w warunkach naszych czasów. (…) Należy więc zgodnie z postępem nauk psychologicznych, pedagogicznych i dydaktycznych dopomagać dzieciom i młodzieży do harmonijnego rozwijania wrodzonych właściwości fizycznych, moralnych i intelektualnych, do zdobywania stopniowo coraz doskonalszego zmysłu odpowiedzialności w należytym kształtowaniu własnego życia przez nieustanny wysiłek i w osiąganiu prawdziwej wolności, po wielkodusznym i stanowczym przezwyciężeniu przeszkód”. W tymże dokumencie czytamy dalej: „Święty Sobór oświadcza też, że dzieci i młodzież mają prawo, aby pobudzano ich do oceny wartości moralnych wedle prawidłowego sumienia i do przyjmowania owych wartości przez osobisty wybór, a również do doskonalszego poznawania i miłowania Boga. Dlatego usilnie prosi wszystkich, którzy sprawują władzę nad narodami albo też kierują wychowaniem, aby dzięki ich trosce nigdy nie pozbawiono młodzieży tego świętego prawa. Synów zaś Kościoła zachęca do wspaniałomyślnej pracy w całej dziedzinie wychowawczej, w tym szczególnie celu, aby należyte dobrodziejstwa wychowania i nauczania można było szybciej rozciągnąć na wszystkich ludzi całego świata”.

Autor podejmując się problematyki dotyczącej „Duchowej opieki nad młodzieżą po Soborze Watykańskim II” daje tym samym próbę odpowiedzi na wezwanie Kościoła, który zachęca nas do podejmowania wysiłku w kierunku opieki duchowej nad młodym pokoleniem.

Praca licząca w sumie 213 stron zawiera oprócz krótkiego streszczenia w języku angielskim i słowackim, przedmowę, spis treści, wykaz skrótów, wstęp, część zasadniczą składającą się z trzech rozdziałów, zakończenia, wykazu bibliograficznego i aneksu zawierającego tekst ankiety. Praca posiada charakter teoretyczno-empiryczny ukazująca pewną słowacką rzeczywistość duchowej opieki nad młodzieżą. Dysertacja została napisana językiem starannym, naukowym, komunikatywnym obrazującym treść czytelnikowi w sposób przystępny, łatwy do zrozumienia.

Należy podkreślić, że podjęta przez Pana Michała Loncko problematyka stanowi odpowiedź na aktualne wyzwanie nie tylko dla duszpasterstwa, ale także dla wszystkich formatorów prowadzących pracę pedagogiczną na każdym poziomie rozwoju. Badania tego rodzaju obszaru pedagogiczno-katechetycznego stanowią próbę odpowiedzi na pytanie: na ile poszczególne sektory życia publicznego i jednostki wychowawcze prowadzą działalność w myśl założeń Soboru Watykańskiego II? Autor niniejszej pracy podjął się próby udzielenia odpowiedzi na to pytanie i czyni to w sposób należyty, kompetentny i profesjonalny. Czytelnik może ubogacić się wyjątkowo starannie opracowanym materiałem, najpierw podbudowanym od strony teoretycznej a następnie zebranym dzięki empirii i przeprowadzonej analizie.

Założenia i cele nakreślone we wstępie do pracy Autor stopniowo realizował w poszczególnych jej etapach. Niekiedy można odnieść wrażenie, że praca jest pewnego rodzaju podręcznikiem wyznaczającym określone kierunki działań w celu osiągnięcia pewnych jasno postawionych założeń. To oczywiście wskazuje na znaczące doświadczenie Autora, dobre opanowanie warsztatu naukowego oraz potwierdza pasję Autora w zakresie podjętych badań naukowych.

Dysertacja – jak już wcześniej zaznaczono – została napisana językiem starannym, komunikatywnym posiada charakter teoretyczny i empiryczny. Do takiego modelu Autor wykorzystał odpowiednie metody naukowe. Na uwagę zasługują przede wszystkim metoda syntezy i metoda analizy. To dzięki tym metodom można było przedstawić problematykę zarówno od strony teoretycznej jak i praktycznej. Zapewne czytelnik nie ma wątpliwości po wnikliwej lekturze opracowania, że Autor należy do grona osób, które w sposób wysoce merytoryczny opanowały warsztat naukowy. Niniejsza praca, co prawda może nie jest jakimś nadzwyczaj genialnym dziełem, bo przecież takowe rzadko powstają, to jednak należy przyznać, że opracowanie można włączyć do kanonu tego typu opracowań jako ważny przyczynek. Być może dysertacja stanie się inspiracja do powstania kolejnych tego typu prac, aby dokonać rachunku sumienia w pewnych środowiskach w kontekście jasno postawionych celów i zadań dotyczących wychowania młodego pokolenia. Jestem przekonany, że jednostki badawcze – a szczególnie katolickie – winny podjąć za wzorem niniejszej pracy, dalsze badania na terenie całej Słowacji, by uzyskać  w miarę pełny obraz w tym temacie.

Od strony technicznej praca napisana została w sposób przejrzysty, przyjazny dla czytelnika. Praca także od tej strony zasługuje na wysoką ocenę. Autor – jak widać na podstawie przestawionej pracy – dołożył wiele starań w jej przygotowanie, co świadczy o odpowiedzialnym podejściu do spraw nauki. Zarówno technika, estetyka, przypisy w pracy posiadają wysoki walor zasługujący na podkreślenie i pozytywną ocenę. Ponadto z treści dysertacji łatwo się wyczuwa, iż Autor opracowując problematykę był świadom kryteriów metodologicznych prac naukowych. Ponadto z treści opracowania dość łatwo wyczuwa się głębię duchową Autora, jego dojrzałość wiary w postawie życiowej. To stanowi dodatkowy pozytywny walor i plasuje dysertację jako pewnego rodzaju świadectwo Autora. Warto dodać, że Sobór Watykański II usilnie zachęca samą młodzież, aby świadoma doniosłości zadania wychowawczego była gotowa podjąć je wielkodusznie, szczególnie w tych krajach, gdzie z powodu niedostatecznej liczby nauczycieli wychowanie młodzieży jest w niebezpieczeństwie.

Ku podsumowaniu warto raz jeszcze przywołać myśl Soboru Watykańskiego II, który powiada, że z większej koordynacji i współpracy, szczególnie w obrębie instytutów akademickich, dadzą się zebrać obfitsze owoce. Dlatego różne wydziały każdego uniwersytetu powinny ze sobą współpracować, o ile na to pozwala przedmiot. Niech też same uniwersytety łączą się z sobą wzajemnie we współdziałaniu, niech organizują wspólne spotkania międzynarodowe, dzieląc się badaniami naukowymi, zawiadamiając się wzajemnie o osiągnięciach, wymieniając okresowo pracowników naukowych i podejmując inne inicjatywy, które przyczyniają się do większej współpracy” (DWCH 12). Ufam głęboko, że dzięki tej pracy słowa powyższe jeszcze usilniej będą realizowane także w tym zakresie.

Reasumując należy powiedzieć, że dzieło Pana Michała Loncko stanowi bogaty i cenny wkład do historii myśli pedagogicznej, katechetycznej i teologicznej. Jest to gruntowne, wnikliwe i dość oryginalne opracowanie. Autor rzeczowo i wnikliwie przedstawił temat w szerokim kontekście przeprowadzonej empirii. Uważam, że to uzasadnia potrzebę opublikowania tego dzieła, dobrze ustrukturyzowanego i precyzyjnie zatytułowanego w poszczególnych częściach. Praca ta może służyć, jako pomoc dla katechetów, nauczycieli, wychowawców, pedagogów szkolnych oraz wszystkich prowadzących pracę wychowawczą z młodzieżą. Polecić ją trzeba każdemu, komu bliska jest problematyka wartości w procesie wychowania.