• fot-01.jpg
  • fot-02.jpg
  • fot-03.jpg
  • fot-04.jpg
  • fot-05.jpg
  • fot-06.jpg
  • fot-07.jpg
  • fot-08.jpg

 


Recenzent: Prof. dr hab. Tamara Hovorun

 

Recenzja czasopisma „Pedagogika Katolicka”, nr 2 [1/2008, styczeń-czerwiec,

wyd. Katedra Pedagogiki Katolickiej WZNoS KUL w Stalowej Woli

 

W ostatnich latach jesteśmy w Polsce i całej Europie świadkami wielu przemian i przekształceń. Złożyło się na to wiele wydarzeń, nie tylko tych związanych bezpośrednio z obszarami polityki, ale również płaszczyznami życia społecznego, gospodarczego, kulturalnego czy edukacyjnego. Współczesny człowiek wśród ważnych kwestii dotyczących jego egzystencji dostrzega znaczenie pedagogii i pedagogiki – prawdziwej ars educandi. Obszar ten po latach panowania systemu komunistycznego, deformującego rodzinę i społeczeństwo wymaga obiektywnej  i sprawiedliwej oceny, prześwietlenia rozumem oraz często poważnej modyfikacji. Niestety, po zniknięciu ze sceny świata „upiorów totalitaryzmu” pojawiły się kolejne zagrożenia dla wychowania, związane w dużej mierze z erą ponowoczesną: relatywizm i subiektywizm moralny, upadek autorytetów, nihilizm, a nawet globalna wojna nie tylko systemów pedagogicznych, ale co gorsza cywilizacji czy religii.

Na przełomie XX i XXI wieku w polskiej rzeczywistości powstało wiele katolickich placówek edukacyjno-wychowawczych: przedszkoli, szkół, jednostek kulturalno-oświatowych, opiekuńczo-wychowawczych i charytatywnych prowadzonych w duchu katolickim. Ich tworzenie wynikało często z potrzeby bezpiecznego posadowienia instytucji wychowawczych na trwałym ewangelicznym fundamencie Kościoła katolickiego, wzmocnionym personalizmem chrześcijańskim, wizją cywilizacji miłości i opcją preferencyjną na rzecz ubogich. Ten fakt napawa – mówiąc językiem Drugiego Soboru Watykańskiego – radością i nadzieją (gaudium et spes) każdego, komu bliskie są sprawy należytego wychowania młodego pokolenia i dla kogo istotne są sprawy przyszłości Kościoła katolickiego, narodów i społeczeństw.

Mając na uwadze powyższe potrzeby, Katedra Pedagogiki Katolickiej Wydziału Zamiejscowego Nauk o Społeczeństwie KUL w Stalowej Woli, podjęła określone działania. Zorganizowano konferencje naukowe, powołano w tym celu Akademicką Radę Pedagogów Katolickich w Sandomierzu, opublikowano wiele pozycji książkowych oraz przygotowano specjalizację kształcenia z zakresu pedagogiki katolickiej. Aktywność Katedry znalazła również swoje odzwierciedlenie we współtworzeniu Międzynarodowej Akademickiej Rady Pedagogów Katolickich w Rużomberku na Słowacji.

Kolejnym etapem działań wokół pedagogiki katolickiej podejmowanym przez Katedrę jest wydawanie czasopisma pod nazwą „Pedagogika Katolicka". W prezentowanym drugim numerze półrocznika (a właściwie trzecim po drugim specjalnym) Czytelnicy odnajdą refleksję wokół wspomnianych wyżej zagadnień ukazaną przez przedstawicieli różnych środowisk naukowych z Polski i krajów Europy Środkowo–Wschodniej. Obecność na łamach periodyku autorów: hierarchów, naukowców i praktyków, związanymi z różnorodnymi środowiskami wychowawczymi Czech, Polski, Słowacji, Ukrainy i Węgier jest nie tylko okazją do wymiany myśli, prezentacji stanowisk i poszukiwań badawczych z zakresu pedagogiki katolickiej, ale również wspólnym „areopagiem paidagogosów” – niejako żywym pomostem łączącym środowiska naukowo-dydaktyczne krajów obszaru Unii Europejskiej, Grupy Wyszehradzkiej jak i krajów Wschodu, przede wszystkim Ukrainy. Znajduje to swoje odzwierciedlenie także w imponującym składzie dwudziestoośmioosobowej Rady Naukowej czasopisma, w której znaleźli się kardynałowie, arcybiskupi, biskupi, mężowie stanu oraz specjaliści – profesorowie zwyczajni, duchowni i świeccy z Czech, Polski, Słowacji, Ukrainy i Węgier.

Na uwagę przy pierwszym, nawet pobieżnym spotkaniu z czasopismem zasługuje jego zgodny z kanonami logiki i epistemologii podział na działy tematyczne stanowiące spectrum całej pedagogiki katolickiej. Pierwszy dział tematyczny „Z nauczania Kościoła” stanowi trudną do przecenienia możliwość spotkania z najnowszym nauczaniem Kościoła katolickiego na temat wychowania. Prezentowane w numerze wypowiedzi Ojca św. Benedykta XVI z 2008 r. uwypuklają palącą „emergenza educativa” – konieczną troskę o wychowanie współczesnego człowieka, co staje się jednym z wiodących komponentów katechezy papieskiej. Wiodący dział zawierający w numerze drugim czasopisma 20 artykułów naukowych obejmuje kwestie założeń filozoficznych, antropologicznych, psychologicznych i teologicznych pedagogiki katolickiej. Pośród zagadnień teoretycznych pojawiają się także problemy edukacji i wychowania w praktyce życia katolickiego. Wszystkie artykuły – to istotne – posiadają streszczenia w języku angielskim, co znacznie ułatwia ich recepcję na rynkach międzynarodowych. Warto w tym miejscu – zgodnie z zasadą, iż lepsze jest wrogiem dobrego – wskazać Redaktorom czasopisma potrzebę ewentualnej kategoryzacji artykułów w kolejne bloki tematyczne lub wątek przewodni, co poprawi ich odbiór pod względem metodologicznym. Niezwykle istotne dla badania źródeł pedagogiki katolickiej są kolejne chronologicznie działy przybliżające nauczanie Ojców Kościoła o wychowaniu – skądinąd pierwszych nauczycieli i formatorów chrześcijańskiego świata jak również część obejmująca wypowiedzi Jana Pawła II o wychowaniu – szczególnie istotna przy poznawaniu i studiowaniu myśli pedagogicznej Patrona KUL. Omawiane w dalszej części sylwetki teoretyków i wychowawców (w tym numerze Cecylii Plater-Zyberkówny oraz abpa Ignacego Tokarczuka) stanowią ważki przyczynek dla rozwoju biografistyki pedagogów katolickich. Aktualność naukowej tematyki periodyku podkreśla część poświecona recenzjom najnowszej, międzynarodowej literatury odnoszącej się do pedagogiki katolickiej, jak również kalendarium, ukazujące rozwój tej dziedziny wiedzy.

Poważnym atutem czasopisma, szczególnie w dzisiejszych realiach edytorsko-wydawniczych jest jego bardzo nowoczesna szata graficzna z wizualizacją autorów tekstów, odpowiednią dobraną kolorystyką, serwisem fotograficznym i infografiką. Wpływa to znacząco na walory popularyzatorskie periodyku naukowego, a co za tym idzie dotarcie z ważnym przekazem do szerokiego kręgu odbiorców, wychowanych w „cywilizacji obrazu”.

Nowatorski, bogaty treściowo i niezwykle interesujący edytorsko półrocznik „Pedagogika Katolicka” można polecić szerokiemu gronu Czytelników: zarówno duchownym jak i świeckim; teoretykom wychowania, adeptom – studentom a także praktykom ars educandi, wychowawcom i wychowankom. Wszystkim, którym leży na sercu sprawa pedagogiki katolickiej w obecnych niełatwych realiach Polski, Europy i świata.